Is Bono de weg kwijt?

Bono tussen vriend Herman, moeder Iris en vader Bob

Bono wordt geadoreerd door miljoenen en verguist door evenzovelen. Zelfs voor toegewijde fans is het lastig de kleine zanger met de grote stem te volgen. Met U2 is hij een symbool van rebelse rock ‘n roll die ook nog artistiek vernieuwend, en onophoudelijk succesvol is. De recente Joshua Tree tour trok 3,3 miljoen bezoekers en bracht 390 miljoen dollar op. Schuren het geld en de rebellie al enigszins, als zakenman, filantroop en spiritueel voorganger toont Bono een gespletenheid die voor sommigen echt ondraaglijk is. Staatshoofden spreekt hij aan op hun verantwoordelijkheid eerlijke handel met Afrika te drijven, terwijl hij zelf financiële constructies laat opzetten om zo weinig mogelijk belasting te betalen. Daarnaast verkondigt hij steeds vaker de boodschap van Jezus. Velen fronsen de wenkbrauwen en vragen zich af of hij, die als geen ander mensenmassa’s weet te beroeren, misschien zelf de nieuwe messias denkt te zijn. Wat drijft Bono en is hij de weg kwijt?

Bono verdwaalt graag aan het water. Het Nederlandse kantoor van U2 Limited dat de rechten van de band beheert, en de belastingafdracht in Ierland tot een minimum beperkt, wordt in 2013 gevestigd aan de Herengracht in Amsterdam. De verbinding met Nederland gaat terug naar Anton Corbijn en Herman Brood. Als vaste fotograaf van zowel Herman als U2 organiseert Corbijn in 1997 een afspraak waarna Herman ze meeneemt naar het bordeel Yab Yum in het grachtenpand aan de Singel. Tot Bono’s verbazing wil Herman vooral over het geloof praten. Hij denkt voor de gek gehouden te worden maar Herman bezweert dat God het enige zinnige gespreksonderwerp is. In 2000 komt Bono naar de Diepenring als speciale gast voor de opening van Anton Corbijn’s overzichtstentoonstelling in het Groninger Museum. Een volledige zaal is gewijd aan de portretten van Bono. De beloofde fotosessie voor de massaal toegestroomde pers kan niet doorgaan aangezien hij een half uur vastzit in de lift van het museum.

Bono wordt op 10 mei 1960 geboren als Paul Hewson in de havenstad Dublin. Hij groeit op in een verdeeld Ierland en een minstens zo gespleten gezin. De ‘Troubles’ tussen het protestantse Noorden en het katholieke Zuiden beleven met Bloody Sunday op 10 januari 1972 een bloedig escalatiepunt. Thuis zijn er ook twee geloven. Paul is de oogappel van zijn protestantse moeder Iris, terwijl zijn broer de favoriet is van katholieke vader Bob. In 1974 als Bono 14 is, overlijdt zijn moeder aan een hersenaneurysma, neemt hij afstand van vader en broer en zoekt zijn heil bij schoolvrienden. Met drie van hen vormt hij U2, met één trouwt hij.

In 1980 debuteert U2 met de elpee Boy. Het nummer ‘I will follow’, waarin hij zijn gevoelens over het verlies van zijn moeder onder woorden brengt, wordt de eerste grote hit voor de band.

I was on the inside when they pulled the four walls down.
I was looking through the window. I was lost, I am found.
Walk away, walk away. I walk away, walk away, I will follow.
If you walk away, walk away, I walk away, walk away, I will follow.
I will follow.

In 2011 draagt Bono een liedtekst voor van Herman Brood. Tijdens de uitreiking van de Prins Bernhard Cultuur Prijs aan Anton Corbijn eert hij Herman die 10 jaar eerder van het Hilton Hotel de dood tegemoet is gesprongen.

But I remember in ’74. You wanted me to hang around & take some more.
My mama told me, daddy said it right. Son you’re just committin’g suicide.
Drinkin’ & gamblin’, stayin’ out all night. Just livin’ in a fool’s paradise.
Honey, let’s get lost. Let’s get lost, child.

De verwijzingen naar kinderen, ouders en verdwijnen zijn opmerkelijke overeenkomsten tussen de twee teksten. Wat zou het betekenen? Misschien wil je verdwijnen in een extase van muziek, zang of verdovende middelen. Ook kun je jezelf kwijtraken ten gevolge van het te vroeg heengaan van een moeder; zo erg zelfs, dat je haar misschien zou willen volgen. Of zoek je troost door op te gaan in iets dat veel groter is dan jij, de natuur of God, door een messias te volgen of jezelf als een op te werpen? Naar de exacte betekenis kunnen we alleen maar raden. Feit is dat Bono zelf rechtvaardigheid expliciet als drijfveer benadrukt. 

Met regelmaat verkondigt Bono geen liefdadigheid te bedrijven, maar zich in te zetten voor rechtvaardigheid. Voor de mensen in Afrika en waar ook ter wereld die het moeilijk hebben. Daarbij noemt hij Psalm 82 als inspiratie voor het verdedigen van “de rechten van de armen en de wezen”. Ook hier weer een dubbelzinnige boodschap aangezien Bono zelf wees is nadat hij in 2001 ook zijn vader verliest (drie maanden na Herman Brood overigens). 

De vraag naar de drijfveren is dus niet zo eenvoudig te beantwoorden, maar de weg is Bono zeker niet kwijt. Iedereen kan constateren dat de 60-jarige jongen uit Dublin met vier schoolvrienden tenminste drie stabiele families heeft weten op te bouwen; U2 als band, U2 als onderneming en een gezin met schoolvriendin, activiste en zakenvrouw Ali Hewson en hun vier kinderen.

#museumeiland #diepenring #drijfveren #wandeling & boek